Westdampark_collage.JPG

Oké, het weer zat tot nu toe enorm mee, dat heeft zeker meegewerkt aan het grote succes van de tijdelijke inrichting van het Woerdense Westdampark. Maar we kunnen na ruim een maand concluderen dat dit burgerinitiatief naar meer smaakt. Het strand wordt dagelijks bezocht door moeders met kinderen, schooljeugd heeft de plek gebombardeerd tot favoriete ontmoetingsplaats. De tuinen krijgen veel enthousiaste reacties van wandelaars en er wordt inmiddels geoogst uit de moestuin. 

Oké, er zijn ook problemen. Met afval, overlast en klein vandalisme. Het lijkt er bij te horen in deze tijd. Jammer, maar wij zijn niet van plan ons er door te laten afremmen. Sterker nog: hoe meer mooie initiatieven, des te groter wordt de waardering. Dat leert onze ervaring. 

 

Posted
Authorrenee kwak
Categoriestijdelijk groen

Westdampark in Woerden gaat op de schop. Het park wordt gerenoveerd, maar voordat het zover is mogen de burgers er een eigen 'feestje' bouwen. Op initiatief van de groep Expeditie de Verbinding komt er een pop-up strandje & -tuinen. De Brouwerij (Renée) tekende het schetsontwerp. Inmiddels is het zand gestort en kan er binnenkort worden geplant. Omdat de tijdelijke tuin slechts één seizoen mag draaien is gekozen voor eenjarige planten met enkele vaste planten (o.a. siergrassen) om structuur aan te brengen. Inspiratiebron was de tuin die Piet Oudolf vorig jaar aanlegde bij museum Voorlinden. Ook daar moest in korte tijd bloei zijn. Oudolf koos voor natuurlijk ogende eenjarige planten, najaarsbollen en grassen. Het resultaat was prachtig. Wij hopen dat we in de buurt kunnen komen van de Voorlinden tuin :-)   

west
dam
park

Zou het dan toch mogelijk zijn: geluidsarme windturbines die er ook nog goed uitzien? Optimisme is mijn core business en dus geloof ik er in, soms tegen beter weten in. Deze keer lijkt het te gaan lukken want een paar Franse ingenieurs hebben de Wind Tree ontwikkeld. Een nieuwe generatie stille windturbines. Het bedrijf dat deze kunstzinnige bomen bouwt heet toepasselijk New Wind. 
Het idee was ontstaan toen een van de mannen op een windstille dag aan een boom blad zag ‘trillen’. De energie om die beweging te kunnen maken kwam dus van iets anders. En zo ontstond de Wind Tree. Vraag me niet hoe het precies werkt, I Don’t Care. Als het maar werkt en er goed uitziet (Function meets Form). Heel kort door de bocht komt het er op neer dat de bladunits naar binnen draaien waardoor ze altijd luchtcirculatie kunnen opvangen, ongeacht de windrichting. Zelfs bij een zuchtje wind kunnen ze aan de slag. Omdat de Wind Tree fluisterstil is opent zich een geheel nieuwe markt: pleinen, parken en zelfs tuinen. Gekoppeld leveren ze een bulk aan energie en zouden ze zelfs een stad kunnen voorzien van elektriciteit. Streetart optima forma!*

 *mei 2015 waren de Wind Trees te zien op de Place de Concorde in Parijs.

Posted
Authorrenee kwak
Categoriesnieuws

Kinderdijk, u weet wel die rijen watermolens uit een ver vervlogen tijd die ons waterbouwkundig vernuft symboliseren en waar jaarlijks een paar miljoen toeristen op af komen, dat Kinderdijk dus, dat is ernstig toe aan een Xtreme makeover. De geëigende aanpak in zo'n geval is het uitschrijven van een prijsvraag. Heel (landschaps)architectuur Nederland deed er aan mee (132! bureaus). Wij ook. Helaas helaas hoorden wij niet bij de uitverkorenen. Desondanks niettemin zijn we apetrots op onze inzending. Dit smaakt naar meer! 

poster inzending prijsvraag Kinderdijk

Posted
Authorrenee kwak
Categoriesinspiratie
gekko.jpg

1. Denk niet louter aan je eigen portemonee.

Natuurlijk moeten er economische dragers in een gebied zijn, maar winstmaximalisatie mag nooit het uitgangspunt zijn. We weten inmiddels waar dat toe leidt. Visie, draagvlak, identiteit, maatschappelijke betrokkenheid, samenwerking. Daar draait het om. En: verbied het woord efficient! Dat is de bijl aan de wortel van de creativiteit.

 

 

 

2. Eerst het groen, dán het grijs

Antwerpen_Park_SpoorNoord2.jpg

Lokatie - Lokatie - Lokatie. Je kunt nog zo’n prachtig gebouw neerzetten, als de omgeving niet deugt dan wordt het nooit wat. Een zorgvuldig ingerichte buitenruimte daarentegen, maakt een wereld van verschil. Met als lichtend voorbeeld de High Line in New York. De aanleg van het park heeft de probleembuurt the Meatdistrict getransformeerd naar een populaire plek en een must see. Dichter bij huis: park Spoor Noord in Antwerpen. Sinds deze ingreep hoort deze voormalige verloederde wijk tot de leukste woonomgevingen van Antwerpen. Huizen worden opgeknapt en stijgen in waarde, de criminaliteit is gedaald, overal duiken winkeltjes en horecagelegenheden op. 

 

3. Ga het café in

Cafe_Talks.jpg

Blijf niet achter je bureau zitten, ga er op uit. Ga lunchen of borrelen, vraag naar wensen van mensen. Luister. Verbind. Zet in beweging.

 

 

 

 

Touch-Art.jpg

4. Stop met ‘aanharken’ 

Stedenbouwkundige plannen worden en masse door de shredder gehaald. Het blijken statische documenten gebaseerd op een toekomst die niet meer gloort. Geen nood! Het niet weten wat de toekomst gaat brengen biedt veel voordelen. We kunnen dingen uitproberen, niemand weet immers het juiste antwoord. Experimenteer en leer. Onderneem, ontwikkel stap voor stap, kijk wat aanslaat en wat niet, wees flexibel. Dat hadden we van meet af aan moeten doen! 

 

 

Breaktherules.jpg


5. Break the rules!

Dit is er eentje voor gemeenten. Loop eens door het woud van regels en hou ze goed tegen het licht. Uit welke periode stammen die regels en welk doel dienden ze destijds? Is dat doel nog steeds actueel of inmiddels zwaar achterhaald? De meeste regels blijken ruim over de houdbaarheidsdatum. 

6. Wees niet té bescheiden

 parkroyal hotel | singapore

parkroyal hotel | singapore

Hoezo brengt groen geen geld op? Er is een groeiende lijst van voorbeelden dat het tegendeel bewijst. In binnen- en buitenland. Er is wetenschappelijk bewijs. Groen rules! Wie het kan combineren met goed ondernemerschap heeft goud in handen.

 

 

Hergebruik.JPG

7. Doe de sloophamer in de ban

D’r is zoveel wat we kunnen hergebruiken en integreren in nieuwe plannen. Onder het mom van ‘we moeten vooruit’ is al veel te veel kwaliteit en historie gesloopt. Gebruik wat er al is en slok geen kostbare ruimte op. 

 

 

 

20THAMESHEATHERWICK1.jpg

8. Maak geschiedenis

Haal groen de stad binnen. Zorg voor een groene, aantrekkelijke en duurzame omgeving om te wonen en te werken. De stad die zorgt voor het beste leefklimaat is spekkoper! 

 

 

 

9. Ga uit van mensen, niet van stenen of auto’s

Zet de mens centraal, dat levert interessante plekken en steden op. Het boort creativiteit aan. En daarmee ook oplossingen voor problemen, zoals het verstenen van de binnensteden en de almacht van de auto. 

manhattan_pedestrian_zone_rtxo2p2_ah_54710.jpg

10. Ditch hypes

authentiek_kleineversie.jpg

‘Authenciteit’, ‘belevingswaarde’, stadslandbouw… Hype of toekomst? Kijk er kritisch en professioneel naar en blijf trouw aan de basiswaarden. Wat draagt het werkelijk bij aan de kwaliteit van leven en een meer duurzame stad…

Posted
Authorrenee kwak
Categoriesinspiratie

Dat geldt niet alleen voor een bekend Zweeds automerk maar ook voor de architectuur van  sommige bezoekerscentra bij Zweedse nationale parken (‘naturum’). Die is puur, geworteld in de genius loci, de ziel van de plek. Gisteravond hoorde ik het verhaal van Snöfällan, The Snow Trap, in Vietasjåkk midden in het ruige Lapland. Een verhaal zo inspirerend dat ik het hier graag wil delen.

Het klimaat is heel heftig daar in het hoge noorden. De sneeuw valt vroeg en smelt laat. De poolwind maakt er hopen van of blaast het juist weg. Rondom rotsen ontstaan verraderlijke geulen, snow traps. In wezen een eenvoudige ronde vorm in het witte landschap. Deze vorm is samen met de eigenschap van sneeuw, dat op luwe plekken alle mogelijke gaatjes vult, het concept van Snöfällan.

Het ronde bezoekerscentrum heeft een binnenplaats. In de winter sneeuwt deze ruimte al snel vol. In het voorjaar is de sneeuw, die buiten in verschillende lagen ligt opgestapeld, de grootste attractie van het gebouw. Achter het koude glas van de onverwarmde entree wanen de bezoekers zich in een sneeuwlaboratorium. De huid van het gebouw is gemaakt van gestapelde massieve grenen blokken. Tussen de blokken zitten grote openingen die de rondwervelende sneeuw opvangen. Hier wordt de sneeuw onderdeel van de gevel en verandert het gebouw langzamerhand in een sneeuwsculptuur.

De architecten van Wingårdh hebben de essentie van de extreme klimaatomstandigheden samen gebald in het ontwerp van Snöfällan net zoals de bewoners, de Sami, dat hebben gedaan in hun cultuur. Voor Snöfällan betekent dit dat het gebouw als een Samitent eenvoudig op te pakken en te verplaatsen is. Alle onderdelen zijn licht en demontabel. En meer nog dan een bezoekerscentrum is Snöfälla de nieuwe ontmoetingsplaats voor de rondtrekkende Sami, eerder bekend als de Lappen, geworden.  

Prachtig toch, zo’n gebouw. Uit de natuur en het landschap omhoog gekomen en omarmd door de bewoners!

Lezing ‘Built into Nature’ van Peter Hallén, Leuven 11 december 2013
Architect Snöfällan : Wingårdh Arkitektkontor AB

Posted
Authorrenee kwak
Categoriesinspiratie

Een TEDx lezing over Olifantsgras als ‘pauzegewas’ op braakliggende terreinen viel bij veel luisteraars erin als Gods woord in een ouderling. Zelfs smart guy 21ste eeuw én TEDx jurylid Daan Roosengaarde was enthousiast.

Het tropische gras - onder vakgenoten bekend onder de Latijnse naam Miscanthus giganteus - is aan een grote opmars bezig. Slimme ondernemers brengen het onder de aandacht van gemeentebesturen als dé panacee voor braakliggende terreinen. Daar is niks mis mee, maar enige nuancering is wel op zijn plaats.

Eerst het goede nieuws. Het gras groeit razendsnel. In zo’n 2 jaar tijd zie je niks meer van het braakliggende terrein en is het een groene ‘akker’ geworden. Het neemt 4 keer méér CO2 op dan bomen, wat voor de gemeentelijke CO2 boekhouding natuurlijk heel erg prettig is. Ook nemen de rhizomen (‘wortels’) veel vervuiling uit de grond op. Na het oogsten kan het gras gebruikt worden voor allerlei handige toepassingen, denk aan de papierindustrie, bouw (houtvezelplaten, pallets), brandstof (vervanger van stookolie, briketten), boxstrooisel en bioplastic. Hiervan gaan de ogen ook schitteren: het is biologisch en levert ook nog geld op! Olifantsgras doet het zelfs op arme (bouw)grond, heeft geen mest of extra water nodig en hoeft ook niet te worden bespoten met een bestrijdingsmiddel. Tel uit je winst. Welke zichzelf respecterende wethouder, die een beetje modern en milieubewust voor de dag wil komen, kan dit gras weerstaan?

Olifantsgras.jpg

Wij telden de zegeningen en keken iets verder. De aanlegkosten zijn behoorlijk prijzig, vanaf € 3000 p/ha. Het verhaal dat je daarna 20 jaar achterover kan leunen en incasseren is ietwat rooskleurig gesteld. Het eerste jaar moet er onkruid worden gewied. Na 2 jaar behaalt het gras de maximale hoogte van ca. 3,5 - 4 meter, en daarmee de gewenste opbrengst van 20 ton p/ha (10 -15 ton komt vaker voor). Het duurt zeker 5 tot 6 jaar voordat de investering eruit is, pas daarna begin je langzaam te verdienen. De levensduur van het gras ligt eerder rond de 15 jaar dan de gestelde 20. Tot zover de zakelijke kant.

Er is ook een andere kant: een menselijke, een esthetische, een minder op efficiëntie gerichte maar meer op creativiteit, zingeving en natuur gerichte kant. Want hoe blij worden bewoners van een terrein met voornamelijk Olifantsgras? Ter compensatie wordt soms een klein deel van het terrein ingericht met bijenplanten en bijenkorven. Dat zet natuurlijk geen zoden aan de dijk. Het draagt ook vrijwel niet bij aan de noodzakelijke biodiversiteit, die door het eenduidige gras niet echt bediend wordt. Voor omwonenden heeft Olifantsgras nauwelijks meerwaarde. Op het braakliggende terrein konden de kinderen tenminste nog crossen en hutten bouwen. Het mega hoge gras is vooral geschikt om die oude zitbank en ander afval in te dumpen, scheelt weer aan afvoerkosten en je ziet er niks van. Nee, voor braakliggende terreinen in woongebieden lijkt me dit energiegewas geen oplossing. Daarvoor zijn veel spannender, creatieve, door de buurt gedragen invullingen nodig.

Waar is het gras dan wel toe te passen? Op voormalige vuilnisplaatsen, baggerdepots, rond vliegvelden (ganzen houden er niet van), op bestaande akkers en in (veen)weides. Het is een gewas. Een prachtig biogewas waar we zeker gebruik van moeten maken. Alleen: niet in woongebieden. 

 

Posted
Authorrenee kwak

Nieuw Kapitaal was het thema van Expeditie Ruimtevolk dit jaar.  Een knipoog naar Das Kapital van Karl Marx. De urgentie is er in ieder geval: want hoe gaan we er in deze tijd voor zorgen dat steden en gebieden niet verloederen, dat mensen zich uit onvrede afkeren van de maatschappij, dat belangrijke ruimtelijke opgaven blijven liggen?
Veel ervaringen uit het veld werden gedeeld. Met als belangrijkste conclusie: kijk wat er al is, herken waarde en benut die ten volle. Met geld en stenen stapelen lossen we de problemen niet op. Wel door coalities te sluiten met mensen en organisaties, ze te verbinden aan een gebied. Met creativiteit, lef en uithoudingsvermogen.
En zo is het! Aan de slag.  

 

 

 

Posted
Authorrenee kwak
Categoriesnieuws