Een TEDx lezing over Olifantsgras als ‘pauzegewas’ op braakliggende terreinen viel bij veel luisteraars erin als Gods woord in een ouderling. Zelfs smart guy 21ste eeuw én TEDx jurylid Daan Roosengaarde was enthousiast.

Het tropische gras - onder vakgenoten bekend onder de Latijnse naam Miscanthus giganteus - is aan een grote opmars bezig. Slimme ondernemers brengen het onder de aandacht van gemeentebesturen als dé panacee voor braakliggende terreinen. Daar is niks mis mee, maar enige nuancering is wel op zijn plaats.

Eerst het goede nieuws. Het gras groeit razendsnel. In zo’n 2 jaar tijd zie je niks meer van het braakliggende terrein en is het een groene ‘akker’ geworden. Het neemt 4 keer méér CO2 op dan bomen, wat voor de gemeentelijke CO2 boekhouding natuurlijk heel erg prettig is. Ook nemen de rhizomen (‘wortels’) veel vervuiling uit de grond op. Na het oogsten kan het gras gebruikt worden voor allerlei handige toepassingen, denk aan de papierindustrie, bouw (houtvezelplaten, pallets), brandstof (vervanger van stookolie, briketten), boxstrooisel en bioplastic. Hiervan gaan de ogen ook schitteren: het is biologisch en levert ook nog geld op! Olifantsgras doet het zelfs op arme (bouw)grond, heeft geen mest of extra water nodig en hoeft ook niet te worden bespoten met een bestrijdingsmiddel. Tel uit je winst. Welke zichzelf respecterende wethouder, die een beetje modern en milieubewust voor de dag wil komen, kan dit gras weerstaan?

Olifantsgras.jpg

Wij telden de zegeningen en keken iets verder. De aanlegkosten zijn behoorlijk prijzig, vanaf € 3000 p/ha. Het verhaal dat je daarna 20 jaar achterover kan leunen en incasseren is ietwat rooskleurig gesteld. Het eerste jaar moet er onkruid worden gewied. Na 2 jaar behaalt het gras de maximale hoogte van ca. 3,5 - 4 meter, en daarmee de gewenste opbrengst van 20 ton p/ha (10 -15 ton komt vaker voor). Het duurt zeker 5 tot 6 jaar voordat de investering eruit is, pas daarna begin je langzaam te verdienen. De levensduur van het gras ligt eerder rond de 15 jaar dan de gestelde 20. Tot zover de zakelijke kant.

Er is ook een andere kant: een menselijke, een esthetische, een minder op efficiëntie gerichte maar meer op creativiteit, zingeving en natuur gerichte kant. Want hoe blij worden bewoners van een terrein met voornamelijk Olifantsgras? Ter compensatie wordt soms een klein deel van het terrein ingericht met bijenplanten en bijenkorven. Dat zet natuurlijk geen zoden aan de dijk. Het draagt ook vrijwel niet bij aan de noodzakelijke biodiversiteit, die door het eenduidige gras niet echt bediend wordt. Voor omwonenden heeft Olifantsgras nauwelijks meerwaarde. Op het braakliggende terrein konden de kinderen tenminste nog crossen en hutten bouwen. Het mega hoge gras is vooral geschikt om die oude zitbank en ander afval in te dumpen, scheelt weer aan afvoerkosten en je ziet er niks van. Nee, voor braakliggende terreinen in woongebieden lijkt me dit energiegewas geen oplossing. Daarvoor zijn veel spannender, creatieve, door de buurt gedragen invullingen nodig.

Waar is het gras dan wel toe te passen? Op voormalige vuilnisplaatsen, baggerdepots, rond vliegvelden (ganzen houden er niet van), op bestaande akkers en in (veen)weides. Het is een gewas. Een prachtig biogewas waar we zeker gebruik van moeten maken. Alleen: niet in woongebieden. 

 

Posted
Authorrenee kwak